۱۷ژوئن ۲۰۲۵ - بر اساس یک متاآنالیز جدید منتشر شده در مجله ی Biomolecules and Biomedicine، دیابت در دوران بارداری - چه از قبل وجود داشته باشد و چه در دوران بارداری ایجاد شود- ممکن است منجر به افزایش تجمع چربی در اطراف قلب جنین شود. این یافته ها نشانگر اولیه احتمالی برای اختلالات قلبی عروقی در آینده در کودکانی است که از مادران مبتلا به دیابت متولد می شوند.
دیابت شیرین، یکی از شایع ترین بیماری های متابولیک در سطح جهان است که هر ساله میلیون ها بارداری را تحت تأثیر قرار می دهد. زنان باردار ممکن است دیابت شیرین بارداری (GDM) داشته باشند که در دوران بارداری ایجاد می شود، یا دیابت شیرین قبل از بارداری (PDM) داشته باشند که به دیابت نوع ۱یا نوع ۲که قبل از بارداری تشخیص داده می شود، اشاره دارد. هر دو نوع با عوارضی مانند وزن بالای نوزاد در هنگام تولد، زایمان زودرس و افزایش خطر طولانی مدت چاقی و دیابت نوع ۲در کودک مرتبط بوده اند.
این مطالعه ی جدید بر ضخامت چربی اپیکارد جنین (fEFT) تمرکز داشت – لایه ای از چربی که قلب جنین را احاطه کرده و می توان آن را از طریق سونوگرافی معمول اندازه گیری کرد. در بزرگسالان، افزایش چربی اپیکارد ارتباط نزدیکی با اختلالات قلبی عروقی و متابولیکی دارد و محققان در حال بررسی این موضوع هستند که آیا این موضوع در مورد جنین ها نیز صادق است یا خیر.
با جمع آوری داده های 10 مطالعه مشاهده ای شامل بیش از 1300 شرکت کننده، این تجزیه و تحلیل نشان داد که fEFTجنین های مادران مبتلا به دیابت، به طور قابل توجهی نسبت به جنین های مادران غیر دیابتی بیشتر است. این تفاوت به ویژه در سه ماهه سوم بارداری مشهود بود، که نشان می دهد مراحل بعدی بارداری ممکن است یک دوره بحرانی برای تجمع غیرطبیعی چربی باشد.
ارتباط بین دیابت مادر و افزایش fEFTصرف نظر از نوع دیابت، سن مادر یا شاخص توده بدنی، ثابت بود. نویسندگان چندین مکانیسم بیولوژیکی را برای این اثر پیشنهاد کردند، از جمله هایپرانسولینمی جنین، افزایش استرس اکسیداتیو و تغییرات در عملکرد جفت، که همه آنها ممکن است بر نحوه ذخیره چربی در طول رشد جنین تأثیر بگذارند.
از آنجایی که fEFT را می توان به صورت غیرتهاجمی از طریق تصویربرداری استاندارد قبل از تولد اندازه گیری کرد، ممکن است ابزاری امیدوار کننده برای شناسایی زودهنگام خطر متابولیکی در جنین های در معرض دیابت مادر ارائه دهد. با این حال، محققان همچنین بر نیاز به پروتکل های استاندارد سونوگرافی تأکید کردند، زیرا تکنیک های اندازه گیری فعلی بین مطالعات متفاوت است.
نکته مهم این است که همه داده ها از تحقیقات مشاهده ای به دست آمده اند که توانایی نتیجه گیری قطعی در مورد یک اثر علت و معلولی را محدود می کند. نویسندگان خاطرنشان کردند که تفاوت در معیارهای تشخیصی برای GDMو کمبود داده ها در مورد عوامل سبک زندگی مادر نیز ممکن است بر یافته ها تأثیر بگذارد.
با این حال، محققان بر اهمیت کنترل دقیق قند خون در دوران بارداری، به ویژه در اواخر بارداری، برای کمک به کاهش خطرات احتمالی برای جنین تأکید کرده و خواهان انجام مطالعات طولی بیشتری برای تعیین تاثیر افزایش fEFTبر پیامدهای نامطلوب سلامتی در مراحل بعدی زندگی کودک شدند.
این مطالعه به شواهد رو به رشدی افزوده شد که نشان می دهد سلامت مادر در دوران بارداری نقش مهمی در شکل دهی نتایج بلند مدت سلامت برای کودکان دارد و نشانگرهای زیستی تصویربرداری مانند fEFTمی توانند روزی از رویکردهای شخصی تر برای مراقبت های دوران بارداری پشتیبانی کنند.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2025-06-diabetes-pregnancy-linked-fetal-heart.html